แนะวิธีตรวจสอบและกำจัดสปายแวร์บนมือถือ Android พร้อมแนวทางป้องกันความปลอดภัย

ผู้ใช้สมาร์ทโฟน Android สามารถตรวจสอบและกำจัดสปายแวร์หรือมัลแวร์ที่แอบขโมยข้อมูลธนาคารและรหัสผ่านได้ด้วยตนเอง โดยไม่ต้องใช้ความรู้ระดับผู้เชี่ยวชาญด้านคอมพิวเตอร์ เนื่องจากระบบปฏิบัติการ Android มีความเปิดกว้างและรองรับการติดตั้งแอปพลิเคชันทางเลือกหรือการ sideloading จึงทำให้มักตกเป็นเป้าหมายของมิจฉาชีพที่ใช้แอปปลอม การอัปเดตปลอม หรือข้อความฟิชชิงในการส่งสปายแวร์เข้ามาในเครื่อง

สัญญาณเตือนภัยเมื่อสมาร์ทโฟนติดสปายแวร์

แม้สปายแวร์จะทำงานเบื้องหลังอย่างเงียบเชียบเพื่อรอจังหวะเก็บข้อมูล แต่ตัวแอปมักจะทิ้งร่องร่องความผิดปกติไว้ให้ผู้ใช้สังเกตเห็นผ่านพฤติกรรมของตัวเครื่อง

• เครื่องทำงานช้าลงอย่างกะทันหัน เครื่องร้อนจัด หรือแบตเตอรี่หมดเร็วกว่าปกติ
• การใช้งานอินเทอร์เน็ตมือถือพุ่งสูงขึ้น หรือพื้นที่จัดเก็บข้อมูลหายไปโดยไม่มีสาเหตุ
• มีโฆษณาปรากฏขึ้นต่อเนื่อง หน้าเว็บถูกเปลี่ยนเส้นทางอัตโนมัติ หรือได้รับข้อความตัวอักษรน่าสงสัย
• พบแอปพลิเคชันแปลกปลอม หรือแอปขอสิทธิ์เข้าถึงกล้อง ไมโครโฟน และตำแหน่งที่ตั้งโดยไม่ทราบสาเหตุ

วิธีการกำจัดสปายแวร์และมัลแวร์ออกจากเครื่อง

หากพบความผิดปกติที่เข้าข่าย ผู้ใช้สามารถดำเนินการตรวจสอบและลบภัยคุกคามได้ตามขั้นตอนที่แนะนำ ดังนี้

สินค้าแนะนำ

มือถือและอุปกรณ์เสริม

เลือกดูสมาร์ตโฟน แท็บเล็ต และอุปกรณ์เสริมที่เกี่ยวข้องบน Shopee

ดูสินค้าบน Shopee

ลิงก์นี้เป็นลิงก์ Affiliate เว็บไซต์อาจได้รับค่าคอมมิชชันจากการสั่งซื้อ โดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมสำหรับผู้ซื้อ

• สแกนด้วย Google Play Protect: เปิดแอป Google Play Store แตะที่ไอคอนโปรไฟล์ เลือก Play Protect แล้วกดสแกน
• ติดตั้งแอปพลิเคชันป้องกันไวรัส: เลือกใช้แอปที่น่าเชื่อถือ เช่น Bitdefender Mobile Security หรือ Malwarebytes เพื่อช่วยตรวจจับภัยคุกคามที่การตรวจสอบด้วยตนเองอาจมองไม่เห็น
• ตรวจสอบสิทธิ์ผู้ดูแลระบบ: ไปที่การตั้งค่า (Settings) เลือกความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัว (Security & Privacy) และผู้ดูแลระบบอุปกรณ์ (Device Administrators) จากนั้นเพิกถอนสิทธิ์ของแอปที่น่าสงสัย
• เข้าสู่ Safe Mode: กดปุ่มเปิดปิดเครื่องค้างไว้ จากนั้นแตะค้างที่คำสั่งปิดเครื่องจนกระทั่งปรากฏตัวเลือก Safe Mode เพื่อปิดการทำงานแอปพลิเคชันภายนอกชั่วคราวและลบแอปอันตรายออกได้ง่ายขึ้น
• รีเซ็ตเป็นค่าโรงงาน (Factory Reset): ทำการล้างเครื่องหากสปายแวร์ยังคงไม่ถูกกำจัดออกไป

แนวทางการป้องกันและสิ่งที่ผู้ใช้ควรพิจารณา

ความเปิดกว้างของระบบปฏิบัติการ Android มาพร้อมกับความรับผิดชอบของผู้ใช้งานในการรักษาความปลอดภัยให้แก่ตัวเครื่อง ผู้ใช้จึงควรปฏิบัติตามคำแนะนำพื้นฐานเพื่อลดความเสี่ยงในการติดมัลแวร์

• ดาวน์โหลดแอปพลิเคชันจาก Google Play Store เท่านั้น พร้อมตรวจสอบโปรไฟล์ผู้พัฒนา ส่วนความปลอดภัยของข้อมูล และสิทธิ์การใช้งานที่แอปเรียกร้องให้เหมาะสม
• ปิดการอนุญาตให้ติดตั้งแอปจากแหล่งที่ไม่รู้จักในตั้งค่าความปลอดภัย
• หมั่นตรวจสอบรายการแอปพลิเคชันที่ติดตั้งไว้ และลบแอปที่ไม่รู้จักหรือไม่ใช้งานออกทันที
• ติดตั้งอัปเดตระบบปฏิบัติการทันทีเมื่อมีการแจ้งเตือนเพื่ออุดช่องโหว่ความปลอดภัย
• ตั้งรหัสผ่านที่มีความแข็ง and เปิดใช้งานการยืนยันตัวตนแบบสองขั้นตอน (Two-Factor Authentication)

ถึงแม้ Google Play Protect จะช่วยคัดกรองแอปอันตรายส่วนใหญ่ได้ แต่การระมัดระวังตัวและการหมั่นตรวจสอบความผิดปกติภายในเครื่องยังคงเป็นหัวใจสำคัญในการปกป้องความเป็นส่วนตัวบนสมาร์ทโฟน Android

แหล่งข้อมูล

เรียบเรียงจากข้อมูลของ Engadget: อ่านต้นฉบับ