ไขข้อสงสัยทำไมพื้นที่จัดเก็บในไดรฟ์จึงหายไป และความต่างของการคำนวณข้อมูล

ผู้ใช้งานอุปกรณ์ไอทีหลายท่านมักพบปัญหาความจุบนไดรฟ์ภายในหรือภายนอกไม่ตรงกับตัวเลขที่ระบุไว้บนบรรจุภัณฑ์ โดยตัวอย่างจากการตรวจสอบพบว่าไดรฟ์ขนาด 512GB มีพื้นที่ใช้งานได้จริงบน Windows เพียง 477GB ขณะที่ไดรฟ์ 1TB อาจแสดงผลเหลือเพียง 931GB ซึ่งความแตกต่างดังกล่าวไม่ได้เกิดจากการถูกเอาเปรียบ แต่มาจากระบบการคำนวณข้อมูลที่แตกต่างกันของแต่ละแพลตฟอร์ม รวมถึงพื้นที่ที่จำเป็นต้องใช้สำหรับซอฟต์แวร์ระบบปฏิบัติการที่ติดตั้งมาล่วงหน้า

ความแตกต่างระหว่างระบบฐานสิบและฐานสอง

ผู้ผลิตอุปกรณ์จัดเก็บข้อมูลมักใช้ระบบคำนวณแบบฐานสิบ (decimal) ซึ่งกำหนดให้ 1 กิโลไบต์เท่ากับ 1,000 ไบต์ และ 1 จิกะไบต์เท่ากับ 1 พันล้านไบต์ เนื่องจากเข้าใจง่ายและเหมาะกับการทำตลาด แต่ในฝั่งของซอฟต์แวร์แพลตฟอร์มอย่าง Windows จะใช้ระบบฐานสอง (binary) ซึ่งทำให้ 1 กิโลไบต์เท่ากับ 1,024 ไบต์ และ 1 จิกะไบต์เท่ากับ 1,073,741,824 ไบต์ ทำให้ตัวเลขความจุเมื่อแสดงผลบนระบบปฏิบัติการลดลง แม้ว่าข้อมูลจริงจะไม่ได้สูญหายก็ตาม ในขณะที่ฝั่ง Mac ของ Apple ยังคงใช้การแสดงผลแบบฐานสิบทำให้มองเห็นความจุเต็มจำนวน

สินค้าแนะนำ

คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ไอที

เลือกดูคอมพิวเตอร์ โน้ตบุ๊ก และอุปกรณ์ไอทีที่เกี่ยวข้องบน Shopee

ดูสินค้าบน Shopee

ลิงก์นี้เป็นลิงก์ Affiliate เว็บไซต์อาจได้รับค่าคอมมิชชันจากการสั่งซื้อ โดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมสำหรับผู้ซื้อ

พื้นที่ที่ถูกใช้ไปกับระบบปฏิบัติการและไฟล์ชั่วคราว

นอกเหนือจากเรื่องการคำนวณตัวเลขแล้ว อีกหนึ่งสาเหตุหลักที่ทำให้พื้นที่ใช้งานลดลงคือระบบปฏิบัติการที่ต้องติดตั้งไว้ล่วงหน้าเพื่อให้ตัวเครื่องทำงานได้ ยกตัวอย่างเช่น iOS 27 บน iPhone 16 Pro ขนาด 128GB กินพื้นที่ไปมากกว่า 22GB แบบฐานสิบ และ Windows 11 บนแล็ปท็อปสำหรับการเล่นเกมกินพื้นที่กว่า 81GB แบบฐานสอง ส่งผลให้อุปกรณ์ความจุ 64GB เริ่มหมดความนิยม และแม้แต่ความจุ 128GB ก็เริ่มใช้งานได้ไม่สะดวกนัก นอกจากนี้ อุปกรณ์ยังต้องใช้พื้นที่สำหรับแคชและพื้นที่สลับไฟล์ชั่วคราวเพื่อให้ระบบทำงานได้อย่างราบรื่น ซึ่งหากพื้นที่เหล่านี้เหลือน้อยเกินไปก็อาจส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการทำงานจนถึงขั้นแอปพลิเคชันค้างหรือปิดตัวลงได้

สิ่งที่ผู้ใช้ควรรู้และแนวทางรับมือ

ความไม่สอดคล้องกันระหว่างฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์นี้ยังคงมีอยู่ต่อไป เนื่องจากทั้ง Microsoft และ Apple ไม่มีแผนที่จะเปลี่ยนระบบการแสดงผลของตนเอง แม้จะเคยมีความพยายามใช้คำศัพท์เฉพาะอย่าง "กิบิไบต์" (GiB) เพื่อความชัดเจน แต่ก็ไม่ได้รับความนิยม เพื่อรับมือกับสถานการณ์ดังกล่าว ผู้ใช้งานจึงควรเลือกซื้ออุปกรณ์โดยเผื่อพื้นที่ความจุให้มากกว่าความต้องการใช้งานจริง และใช้งานอย่างระมัดระวังเพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาพื้นที่เต็มหรือประสิทธิภาพเครื่องลดลง

แหล่งข้อมูล

เรียบเรียงจากข้อมูลของ Engadget: อ่านต้นฉบับ