ไขข้อสงสัย ทำไมรถยนต์ไฟฟ้าถึงชาร์จเร็วได้ถึงแค่ 80 เปอร์เซ็นต์

ผู้ใช้รถยนต์ไฟฟ้ามักสังเกตเห็นว่าสเปกการชาร์จมักระบุช่วง 0 ถึง 80 เปอร์เซ็นต์ หรือ 10 ถึง 80 เปอร์เซ็นต์ แต่แทบไม่พบการระบุเวลาชาร์จจนเต็ม 100 เปอร์เซ็นต์ เนื่องจากกระบวนการชาร์จด่วนจะลดความเร็วลงอย่างมากเมื่อผ่านพ้นช่วง 80 เปอร์เซ็นต์ไปแล้ว ซึ่งข้อจำกัดนี้ไม่ได้เกิดจากพฤติกรรมการใช้งานของผู้ใช้ แต่เป็นกลไกการทำงานของเซลล์แบตเตอรี่ภายใน
กลไกการชาร์จด่วนและการแปลงกระแสไฟฟ้า
การชาร์จแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าทำได้ 3 รูปแบบ ได้แก่ เต้าเสียบไฟบ้าน สถานีชาร์จ และสถานีชาร์จด่วน โดยหลักการพื้นฐานคือการผลักอิเล็กตรอนหรือลิเธียมไอออนจากแคโทดให้เข้าไปฝังตัวอยู่ในแอโนด และเมื่อรถวิ่งไอออนเหล่านี้จะเดินทางกลับเพื่อจ่ายกระแสไฟฟ้า ความแตกต่างคือระดับพลังงานที่ส่งเข้าไป
เต้าเสียบไฟบ้านและสถานีชาร์จทั่วไปจะจ่ายกระแสไฟฟ้าสลับ ซึ่งต้องผ่านเครื่องออนบอร์ดชาร์จเจอร์ในรถเพื่อแปลงเป็นกระแสตรงก่อนเข้าแบตเตอรี่ ทำให้ความเร็วถูกจำกัด ในขณะที่สถานีชาร์จด่วนจะทำหน้าที่แปลงกระแสไฟฟ้าในตู้ขนาดใหญ่ภายนอกและส่งกระแสตรงเข้าแบตเตอรี่โดยตรงด้วยกำลังไฟตั้งแต่ 50kW ไปจนถึง 350kW หรือสูงกว่าในรุ่นใหม่
เหตุผลที่ 20 เปอร์เซ็นต์สุดท้ายต้องชาร์จช้าลง
กระบวนการชาร์จจะส่งกระแสไฟฟ้าคงที่จนกระทั่งเซลล์แบตเตอรี่ถึงขีดจำกัดแรงดันไฟฟ้า จากนั้นระบบจะรักษาระดับแรงดันและปล่อยให้กระแสไฟฟ้าลดลง เปรียบเสมือนผู้โดยสารที่เดินขึ้นรถโดยสารที่ว่าง ในช่วงแรกที่เบาะยังว่างทุกคนสามารถหาที่นั่งได้อย่างรวดเร็ว แต่เมื่อรถใกล้เต็ม ผู้โดยสารต้องเดินหาที่นั่งที่เหลือและรอให้คนข้างหน้าขยับ
ภายในแบตเตอรี่ แอโนดส่วนใหญ่ทำจากกราไฟต์ และลิเธียมไอออนต้องใช้เวลาในการเคลื่อนตัวเข้าไปฝังตัว เมื่อแอโนดใกล้เต็ม กระบวนการนี้จะช้าลงอย่างมาก หากฝืนอัดกระแสไฟฟ้าเข้าไป ไอออนจะกองรวมกันที่ผิวหน้าจนเกิดการสะสมกลายเป็นชั้นลิเธียมเมทัลหรือที่เรียกว่า lithium plating ซึ่งส่งผลให้แบตเตอรี่สูญเสียความจุอย่างถาวรและเสี่ยงต่อการเกิดไฟฟ้าลัดวงจร รถยนต์จึงต้องสั่งลดกระแสไฟฟ้าลงโดยอัตโนมัติ
แนวทางการพัฒนาและเทคโนโลยีใหม่
ค่ายรถยนต์พยายามหาทางออกสำหรับข้อจำกัดนี้ โดย BYD ได้เปิดตัว Blade Battery รุ่นที่สองในเดือนมีนาคม 2026 ซึ่งปรับโครงสร้างกราไฟต์ให้ particles ตั้งตรงเพื่อให้ไอออนเดินทางได้สั้นและตรงขึ้น พร้อมทั้งเปลี่ยนของเหลวที่ไอออนเดินทางผ่านให้เคลื่อนที่ได้ง่ายขึ้น และทำให้อีกด้านของแบตเตอรี่ปล่อยไอออนออกได้เร็วขึ้น
การปรับปรุงดังกล่าวช่วยลดความต้านทานภายในและความร้อน ทำให้แบตเตอรี่รองรับกระแสไฟฟ้าได้มากขึ้น โดยเมื่อใช้งานคู่กับ Flash Charger ขนาด 1,500kW จะทำให้แบตเตอรี่สามารถชาร์จจาก 10 ถึง 70 เปอร์เซ็นต์ได้ในเวลา 5 นาที และจาก 10 ถึง 97 เปอร์เซ็นต์ในเวลา 9 นาที แม้ว่าการชาร์จจะยังคงมีความเร็วลดลงในช่วงท้าย แต่จุดที่เริ่มช้าจะเกิดขึ้นช้าลงและใช้เวลาสิ้นสุดเร็วขึ้น
แหล่งข้อมูล
เรียบเรียงจากข้อมูลของ Engadget: อ่านต้นฉบับ

<< หน้าแรก